Częste przyczyny zaburzeń miesiączkowania – zaburzeń płodności.

Zaburzenia miesiączkowania dotyczą coraz większej liczby kobiet. Nieprawidłowości w cyklu menstruacyjnym mogące sugerować zaburzoną gospodarkę hormonalną to m.in.:

  • długie cykle menstruacyjne powyżej 35 dni,
  • krótkie cykle miesiączkowe poniżej 21 dni,
  • cykle bezowulacyjne,
  • cykle miesiączkowe różniące się pomiędzy sobą więcej niż 8 dniami,
  • plamienia w trakcie cyklu miesiączkowego.

 

Wszystkie wyżej wymienione objawy mogą być wynikiem:

  • stresu psychicznego, wynikającego z problemów w życiu prywatnym, zawodowym,
  • nieprawidłowej diety, niskoenergetycznej – odchudzającej,
  • nadmiernej aktywności fizycznej.

Jeśli jednak spożywasz wystarczającą kalorii, pokrywającą Twoje zapotrzebowanie kaloryczne, nie podejmujesz często intensywnych treningów i nie doświadczasz większej niż zazwyczaj ilości stresu, powinnaś szukać przyczyny dalej.

 

Istnieje szereg zaburzeń/chorób, które powodują zaburzenia miesiączkowania, wśród najczęstszych wymienia się:

1) Zespół Policystycznych Jajników – PCOS – Polycystic Ovary Syndrome

Zespół policystycznych jajników jest zespołem diagnozowanym na podstawie kryteriów rotterdamskich, które zakładają, że zespół PCOS diagnozuje się na podstawie występowania minimum 2 z 3 wymienionych objawów:

  • oligoowulacja/brak owulacji
  • hiperandrogenizm kliniczny i/lub biochemiczny
  • charakterystyczny policystyczny obraz jajników na obrazie USG (występowanie wielu pęcherzyków).

Diagnostyką zajmuje się lekarz.

Najczęściej w przypadku osób z PCOS obserwuje się:

  • występowanie zaburzeń owulacji,
  • hiperandrogenizm,
  • stosunek hormonów LH: FSH >2,5,
  • oraz insulinooporność.

Diagnoza Zespołu Policystycznych Jajników stawiana jest coraz częściej. Szacuje się, że z tym zespołem boryka się ponad 120 milionów kobiet na całym świecie. Często jednak zdarza się, że diagnoza PCOS stawiana jest błędnie.

Zespół Policystycznych Jajników  może być mylony z podwzgórzowym czynnościowym brakiem miesiączki (FHA). Kobiety z FHA również posiadają jajniki o wyglądzie policystycznym oraz nie mają owulacji, co daje już 2 z 3 kryteriów, a więc stanowi podstawę do zdiagnozowana PCOS. Bardzo ważne by podczas diagnozy PCOS wykluczyć najpierw FHA. Kluczowe jest tutaj przeprowadzenie bardzo dokładnego wywiadu z pacjentką, ze strony pacjentki wymagana jest szczerość (!).  

 

2) FHA – Functional Hypothalamic Amenorrhea

Podwzgórzowy czynnościowy brak miesiączki charakteryzuje się zaburzeniem czynności osi podwzgórze – przysadka – jajnik oraz wtórnym brakiem miesiączki bez stwierdzonych zmian organicznych czy anatomicznych tych narządów.

Należy pamiętać, że w przypadku FHA, przyczynami najczęściej są: restrykcyjna diety, wysoka aktywność fizyczna, utrata masy ciała, stres. Bardzo często HA powstaje w wyniku połączenia wszystkich wymienionych przyczyn.

 

3) zaburzenia pracy tarczycy, niedoczynność tarczycy

Zarówno niedoczynność jak i nadczynność tarczycy mogą negatywnie wpłynąć na miesiączkowanie, jednak niedoczynność tarczycy występuje częściej.

Jak niedoczynność tarczycy wpływa na miesiączkowanie?

  • przede wszystkim stymuluje wydzielanie prolaktyny, która działa hamująco na owulację
  • wpływa także na insulinooporność, działając negatywnie na owulację oraz zwiększając ryzyko PCOS

Kobiety z PCOS mają bardzo często współwystępującą niedoczynność tarczycy.

 

4) brak miesiączki po odstawieniu tabletek antykoncepcyjnych

W trakcie przyjmowania antykoncepcji doustnej krwawienia miesiączkowe, wywołane tabletkami antykoncepcyjnymi, pojawiają się regularnie. Po odstawieniu tabletek często miesiączka nie pojawia się, co wynika z zahamowania działania osi podwzgórze-przysadka-jajnik. Prawidłowe funkcjonowanie i sygnalizacja osi mózg – jajnik konieczne jest do ponownej produkcji hormonów takich jak: GnRH, LH, FSH, estrogeny, progesteronu i pojawienia miesiączki samoistnej. By komunikacja się pojawiła na nowo, organizm potrzebuje czasu, cierpliwości a także wyrównania niedoborów witamin  i mikroelementów, do których może się przyczyniać stosowanie tabletek antykoncepcyjnych.

Co się dzieje z cyklem miesiączkowym po odstawieniu tabletek antykoncepcyjnych:

  • miesiączka pojawia się i jest regularna, owulacje występują prawidłowo
  • miesiączka pojawi się i jest nieregularna, faza lutealna jest krótka, cykle mogą być bezowulacyjne – czyli krwawienia miesiączkowe są, jednak nie ma owulacji – koniecznej do zajścia w ciążę
  • okres nie pojawia się przez wiele miesięcy, organizm wówczas pracuje nad odzyskaniem prawidłowej sygnalizacji między mózgiem a jajnikami.

 

5) wysoki poziom prolaktyny

Zbyt wysoki poziom prolaktyny blokuje wydzielanie hormonu FSH, hamuje owulację, a także powoduje nadmierne wydzielanie androgenów.

Przyczyn zwiększonego poziomu prolaktyny jest wiele, wśród nich wymienia się m.in.:

  • zaburzenia pracy tarczycy,
  • spożywanie alkoholu,
  • guz przysadki mózgowej – prolactinoma,
  • niektóre leki stosowane np. przy nadciśnieniu tętniczym; tabletki antykoncepcyjne,
  • na czasowo zwiększony poziom może mieć wpływ również: seks, aktywność fizyczna, niedobór snu, odwodnienie (uwzględnij to podczas badań prolaktyny).

               

Jeśli występują u Ciebie zaburzenia miesiączkowania, koniecznie udaj się do lekarza i wykonaj wszystkie zlecone badania. Odpowiednia diagnoza i wykrycie przyczyny nieprawidłowości w cyklu menstruacyjnym pozwalają podjąć odpowiednie, ukierunkowane działanie i poprawić funkcjonowanie gospodarki hormonalnej u kobiet.